مبارزه در راه تحقق فدرالیسم در ایران

اقای محمد خاتمی رییس جمهور سابق ایران، همزمان با انتشار برخی از اخبار در زمینه تغییر قانون اساسی٬ نظام فدرالی را مطلوبترین شیوه حکومت داری در ایران دانسته است. ضمن ستایش اظهارات وی و تاکید براینکه نظام دیکتاتوری کنونی، جز با حذف اصول مبتنی بر ولایت فقیه، شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت، رسمیت زبان فارسی، مذهب جعفری و سپاه پاسداران و بازگشت کامل به اصل تفکیک قوا و برخورداری از ویژگیهای یک نظام ریاستی – پارلمانی، به هیچ وجه قادر به ادامه حیات نخواهد بود ذکر چند مورد را ضروری دانستم؛
– در شب ۲۲ ماه مهر سال ۱۳۸۲ همزمان با تجمع بزرگ مردمی در فرودگاه مهراباد تهران برای استقبال از خانم شیرین عبادی، بانوی ترکی که پس از دریافت جایزه صلح نوبل از سوئد باز می گشت، گروهی از دانشجویان و فعالین آذربایجانی(اگر حافظه ام یاری کند) چون اقای اکبر آزاد، محمد(صیاد) اوچی، حسن رحیمی و اینجانب در این مراسم حضور داشتیم. ما علاوه بر اینکه ضمن سردادن شعارهایی خواستار آزادی زندانیان سیاسی و از جمله مرحوم مهندس غلامرضا امانی از زندان شدیم، این را شعار نیز همراه هم سردادیم: آزادی، استقلال. جمهوری فدرال.خاطرم هست که این شعار با استقبال بسیاری روبرو شد و همصدا با ما، ناگهان خیل بزرگی از مردم حاضر نیز این شعار را فریاد کشیدند. این شعار به حدی مهم تلقی شده بود که در فردای همان روز برخی از سایتهای خبری نوشتند که در مراسم استقبال خانم عبادی٬ جمعی از شرکت کنندگان نیز خواستار تحقق نظام فدرالی در ایران شدند.این شعار که در حقیقت به معنای شکسته شدن تابویی خطرناک در جمهوری اسلامی بود دهها بار توسط جمیعتی بیش از ۱۰۰ نفر سر داده شد. در همین اثنا خانمی که از دور تقلا می کرد تا خود را به ما برساند به اقای آزاد رسید و با سراسیمه گفت: لطفا دیگر این شعار را سرندهید اگر ادامه بدهید پاسدارها همه ما را به گلوله می بندند!
– سپس در دی ماه ۱۳۸۳ نشریه دیلماج تحت مسولیت آقای مهندس علیرضا صرافی برای نخستین بار ویژ نامه ای تحت عنوان فدرالیسم را منتشر کرد.این ویژه نامه مهمترین کار علمی و تحقیقی یک نشریه، در زمینه فدرالیسم در عهد جمهوری اسلامی است.در آن شرایط انتشار ویژه نامه ای برای تشریح جایگاه و اهمیت فدرالیسم، آنهم در کشور استبداد زده ای چون ایران، بی تردید به مثابه مبارزه ای خیره کننده و کم نظیر بود.اگرچه دیلماج توقیف شد و ارمغان آن برای مهندس صرافی و بسیاری از دیگر نویسندگان و دست اندرکاران انتشار آن از جمله خود من، زندان و اخراج از کار بود اما یقین دارم که آتش این نشریه که هرگز برای بقایش با ماموران رژیم مماشات نکرد در آتشگاه قلب جامعه آذربایجان، ایران و تک تک روشنفکران و‌ ازادیخواهان همچنان زبانه می کشد.توجه داشته باشیم که سختی و عواقب گفتن سخن مخالفی در درون شکنجه گاهی در داخل ایران، به هیچ وجه قابل مقایسه با عوارض گفتن همان سخن در تفرجگاهی در خارج از ایران نیست.چرا که،دوصد گفته چون نیم کردار نیست!
به جزئیاتی از مطالب این ویژه نامه توجه فرمایید:
ماهنامه ديلماج
ماهنامه اجتماعي, سياسي, فرهنگي, اقتصادي به زبان فارسي، تركي
شماره 16، دي 1384،‌ 130 صفحه
مقاله هاسخن ديلماج ص 5نگاهي به واقعيت تنوع قومي و ملي ايران و چشم اندازي از ايران فدرالعليرضا صرافي ص 6
فدراليسم و طراحي عملي از آن براي ايرانآيدين صادقي ص 22
فدراليسم تنها رهيافت ممكن در همگرايي مليكامران كشتيبان ص 42
فدراليسم و دموكراسي در ايالات متحدهديويد بادرهامر مترجم: قربان عباسي ص 50
فدراليسم و مساله ترك در ايرانسعيد متين پور ص 58
فدراليسمه دوغروحسن راشدي ص 62
گله چگه سارياكبر آزاد ص 64
فدراليسم به مثابه يك ميراث ، به مانند يك فرصتفرزاد صمدلي ص 68
فدراليزم و اقتصاديانار دنيز ص 72
افق فدراليسم در خاورميانهآيتان تبريزلي ص 80
كثرت باروري و مردم باوري به مثابه بستر فدارليسممهران تبريزي ص 88
يادداشتهاغلامرضا اماني ص 90
يادداشتهاهدايت ذاكر ص 91
مصاحبه هاتا ساختارهاي حقيقي شكل نگيرندعفار فرزدي ص 92
فدراليسم ، ادامه سياست هويتعيسي نظري ص 104
فدراليسم در ايرانحبيب يكتا ص 108
من معتقد به حكومت فدراتيو هستمناصر سادات اشكوري ص 114
– از سوی دیگر در همین رابطه ماهها پیش اینجانب پس از هفمکری با چند جریان و شخصیت سیاسی مهم، در صفحه فیس بوک خود، ضمن بررسی چهار معیار کلی برای محک صلاحیت مدعیان نظام آینده ایران، چنین نوشته بودم:
با مطالعه تحولات صده اخیر و اثبات وجود دور باطل در مقدرات مردم ایران، ضمن عطف نظر به؛– بروز تزلزل مشهود در ارکان رژیم مستبد ولایت فقیه،-تشدید مساعی مخالفین داخلی و خارجی برای تعیین جانشین این نظام پوسیده و مملو از مفسده، – تضمین نجات ملت از مضرات حیله ها و ضربات خدعه های منتظران قدرت و ثروت،– تاسیس و تحکیم یک ساختار ملی قوی و غنی،پیشنهاد می کنم که هر فردی، گروهی و یا نهادی که در سطوح تئوریک و پراتیک به اصول کلی ذیل معتقد و ملتزم نباشد٬ سریعا و قاطعا طرد و نفی شوند.
اصول مذکور عبارتند از:۱- رد انحصار رسمیت یک دین، ( لاییسیزم و قبول آزادی وجود و فعالیت تمامی ادیان و مذاهب و باورها به شرط عدم مداخله در سطوح حقوقی، قضایی و سیاسی)۲- رد انحصار رسمیت یک زبان، (پذیرش تنوع قومی و زبانی، رسمیت کشوری زبانهای کثیرالتکلم و رسمیت محلی و منطقه ای زبانهای دیگر )۳- رد انحصار تجمیع اوتوریته در یک فرد، ( تاکید بر پلورالیزم٬ نفی هر گونه تمرکز قدرت در دست یک فرد، یک خاندان و یا یک گروه و پذیرش اعتبار قطعی شیوه های دمکراتیکی چون انتخابات و رفراندوم در انتخاب افراد برای سمتهای عالیه)۴- رد انحصار اجرایی، مالی و انتظامی پایتخت در سطح مدیریت کلان کشوری، ( در قالب فدرالیزم مبتنی بر پارلمانتاریزم).
فرزاد صمدلی(کارشناس روابط بین الملل، نویسنده و خبرنگار)۲۷ فوریه سال ۲۰۱۹- آنکارا
امیدوارم که چه در دوران جمهوری اسلامی و چه در در دوران پسا جمهوری اسلامی شاهد بازگشت شیوه هزاران ساله فدرالیسم مبتنی بر پارلمانهای محلی و جغرافیای تاریخی قومی در فلات ایران باشیم.

برگرفته شده از صفحه فیس بوک دکتر فرزاد صمدلی

Comments: 0

رفتن به نوار ابزار