ترکان ایران و لزوم هوشیاری

به گزارش خبرگزاری میکروفون نیوز(محا) میتوان گفت که به نوعی امروزه همه ایرانیان با مهمترین دغدغه و خواست فرهنگی ترکان ایران آشنا هستند، این خواسته را که مطالبه همه ترکان ایران است و نیل به آن خصوصا از طرف ترکان آذربایجان نمایندگی و پیگیری میشود، چنین میتوان خلاصه کرد؛

به رسمیت شناخته شدن و احترام به نژاد، فرهنگ، زبان و ادبیات ملی ترکان ایران، و خصوصا قایل شدن حقوق مساوی برای زبان ترکی و فرهنگ ترکان و همچنین شهروند درجه دوم محسوب نداشتن ترکان.

متاسفانه در سالهای اخیر شاهد بروز جریانی هستیم که اگرچه در ظاهر خود را از علاقمندان زبان ترکی نشان میدهند، اما واقعیت این است که دقت در رویکردهای آنان اثبات میکند که اینان به نوعی در صدد انحراف در خواسته های فرهنگی ترکان ایران هستند. این رویکرد از طرف کسانی دنبال میشود که به واسطه دریافت بعضی امتیازات همچون دریافت جایزه و تقدیر شدن در جشنواره های شعر به نمایندگی از شعر ترکی و یا به دست آوردن شغل در برخی نهادها و بنیادها قصد “معامله” کردن خواسته های فرهنگی ترکان ایران را دارد. نهادها و بنیادهایی که اگر چه نام خود را از شخصیتهای نامبردار آذربایجان اقتباس کرده اند و قاعدتا باید در جهت ادبیات و فرهنگ آذربایجان کار کنند، اما دقت در برنامه های ادبی و متونی که در آنها تدریس میشود (؛ دیوان سنایی و مثنوی مولوی و … ) نشان میدهد که این بنیادها قصد دارند به نوعی نقش شعبه ی فرهنگستان زبان و ادبیات “فارسی” در آذربایجان را ایفا کنند.

نکته مهمتر اینکه فعالیتهای این بنیادها به اینها خلاصه نمیشود و دو موضوع مهمتر نیز در مرکز توجه و تبلیغات اینان (؛هر چند به شکل نامحسوس) قرار دارد که عبارتند از؛
1. جا انداختن این نکته در ذهن ترکان که مرکزیت زبان و ادبیات ایران با زبان و ادبیات فارسی است و زبان و ادبیات ترکی اگرچه مورد احترام ولیکن نقش حاشیه ای و درجه چندمی دارد. :point_left: این اندیشه در زیر نقاب علاقه به زبان و ادبیات ترکی تبلیغ میشود.
2. تبلیغ و جا انداختن اندیشه ی ترک زبان بودن و نه ترک نژاد بودن آذربایجان با یادکردهای مداوم از احمد کسروی و تبلیغات وجهه ی علمی وی و آثارش. این رویکرد قصد پنهان کردن رویکرد ترکی ستیزانه ی کسروی را دارد، در حالی که ایده ی زبان پاک و همگانی کردن زبان فارسی از اندیشه های محوری کسروی است.

پیروان این رویکرد در مغالطه ای آشکار مهارت و استادی ادبا و شعرای فارسی سرای آذربایجان را مجوزی میدانند برای اینکه زبان فارسی در قالب نهضت سواد آموزی حتی در روستاهای دوردست به پیرمردان و پیرزنان آذربایجان تحمیل شود و یا اینکه دانش آموزان ترک از همان سنین کودکی از تحصیل زبان مادری محروم و تحت هژمونی زبان فارسی قرار بگیرند.
پیروان این رویکرد حتی فارسی سرایی ادبای آذربایجان را (البته به شکل نامحسوس) دلیلی بر رجحان نهادن زبان فارسی به ترکی توسط این ادیبان میدانند و شدیدا در پی تسری و گسترش این ایده هستند.

لذا لزوم هوشیاری ترکان ایران در برابر این حرکت خزنده ضروری است. لذا باید خواسته ی فرهنگی ترکان را بار دیگر از نظر گذراند و در اجزای آن دقیق شد؛

نژاد، فرهنگ، زبان و ادبیات ترکان ایران نباید از هیچ یک از حقوق انسانی و ملی محروم باشد، از هیچ یک. زبان ترکی نباید از هیچ کدام از امتیازاتی که زبانهای دیگر ایران برخوردارند محروم شود. نباید فراموش کرد که زبان ترکی مهمترین و پرتکلمترین زبان ایران است و باید از تمامی امکانات ایران بهرمند باشد.

@fereydan_turklary