آب در خوابگه مورچگان/ ابراهیم رشیدی

استفان بویر؛ بازیکن فرانسوی والیبال محل برگزاری هفته چهارم مسابقات لیگ جهانی والیبال را اردبیل آذربایجان جنوبی نوشته بود که با واکنش‌های فراوانی مواجه شد. موافقان و مخالفان نوشته بویر بیشتر متوجه لغت «جنوبی» شده بودند حال آنکه جان مایه نوشته بویر آذربایجانی بودن اردبیل است. حقیقتی که دولت هاشمی رفسنجانی و مجلس ناطق نوری تلاش کردند تا آن را نابود کنند.
استقلال جمهوری آذربایجان در اوایل دهه هفتاد باعث ترس و نگرانی تهران شد که مبادا فیل آذربایجان ایران نیز یاد هندوستان کند. برای همین تصمیم گرفت طرح تجزیه و کوچک کردن هر چه بیشتر آذربایجان را به مرحله اجرا درآورد و اردبیل را از آذربایجان‌شرقی و قزوین را از زنجان جدا کند. آن روزها درخواست قاطبه مردم آذربایجان مبنی بر اینکه نام استان تازه تاسیس آذربایجان‌شرقی بماند و استانی که به مرکزیت تبریز مانده آذربایجان مرکزی نامیده شود بی‌نتیجه ماند و دولت مصمم بود تا آذربایجان بودن مناطق اردبیل، مشکین، مغان و خلخال را انکار کند. اینک شنیدن نام آذربایجان برای اردبیل از زبان والیبالیست فرانسوی آن هم بعد از سی سال، آب در خوابگه مورچگان شده است.
در آن سال یکی از نمایندگان اردبیل در مجلس (نوعی اقدم) تاسیس استان‌های جدید را به لزوم مبارزه با نفوذ سیاسی جمهوری آذربایجان نسبت داد. او گفت «یکی از ثمرات سیاسی تاسیس استان‌های جدید این است که باعث برهم زدن رویای جنایتکارانه و مرده پانترکیسم شد که در آن سوی مرز شکل گرفته است». (روزنامه رسالت، 19 آوریل 1993، ص 5)
امثال نوعی اقدم و رفسنجانی بر این باور بودند که حذف نام آذربایجان از منطقه شرقی آن درک مردم از هویت خودشان را تغییر خواهد داد ولی دانشجویان مشکین‌شهری دانشگاه‌های سراسر کشور در نامه سرگشاده‌ای خطاب به دولت جمهوری اسلامی (منتشره در هفته‌نامه امید زنجان) چنین گفتند: تغییر نام استان جدید به نام یک شهر، اشتباهی تاریخی است که پس از چند سال حادتر خواهد شد، همچنانکه چنین اشتباهی در مورد استان باختران در دوره پهلوی صورت گرفته بود.

ابراهیم رشیدی

رفتن به نوارابزار